Bezorgd om een vriend(in)
Als kind of jongere maak je je zorgen over een vriend(in) met sombere buien...
Merk je dat één van je vrienden precies nergens meer zin in heeft en snel boos wordt? Of is je vriendin heel vaak triest, en lijkt ze geen energie meer te hebben voor haar favoriete hobby? Duurt dit allemaal al een hele tijd? Dan zou het kunnen dat die vriend of vriendin worstelt met een depressie.
Wat is een depressie?
Een depressie is een soort ziekte waarbij iemand zich voor langere tijd verdrietig en somber voelt. Sommige mensen zijn dan ook heel moe en hebben geen zin meer in dingen die ze voordien leuk vonden. Vaak weten mensen zelf niet hoe het komt, het 'overvalt' hen.
Een depressie duurt een hele tijd. Soms 3 maanden, soms een jaar of langer. In de meeste gevallen gaat een depressie voorbij.
Een depressie is niet uitzonderlijk. Ongeveer 1 tot 1,7 miljoen Belgen zullen tijdens hun leven een depressie doormaken. Dat is best veel.
Een depressie gaat niet vanzelf over. Soms moeten mensen met depressie medicatie nemen. Best gaan ze ook met iemand praten die hen kan helpen om hun depressie te overwinnen.
Dip of depressie?
Iedereen kan zich eens slecht in zijn vel voelen of zich zorgen over iets maken. Dit is heel normaal en vaak gaat dit snel weer over. Soms blijven deze gevoelens iets langer duren. Je blijft je somber en down voelen en je hebt misschien niet veel zin meer om iets te doen. Alles wat je probeert, lijkt even niet zo goed meer te helpen maar na een paar dagen voel je je weer beter. We spreken van een dip.
Als deze gevoelens niet zomaar overgaan, enkele weken blijven duren en je hebt er veel last van, dan spreken we mogelijk van een depressie. Om dat zeker te weten, contacteer je best een dokter.
Gevoelens, ervaringen en gedachten
Wat kan iemand allemaal voelen, ervaren of denken als die last heeft van een depressie?
- je vriend(in) is neerslachtig, verdrietig, somber, huilerig.
- je vriend(in)heeft geen plezier meer in dingen die hij/zij voorheen graag deed.
- je vriend(in) eet veel minder of net veel meer, hij/zij is afgevallen of juist aangekomen.
- je vriend(in) kan moeilijk in slaap komen of slaapt net heel veel.
- je vriend(in) lijkt erg nerveus en rusteloos of andersom veel trager dan voorheen zodat het jou en anderen gaat opvallen.
- je vriend(in)is moe en heeft nergens energie voor.
- je vriend(in) voelt zich niets waard of heeft uitzonderlijk veel schuldgevoelens.
- je vriend(in) heeft moeite om zich te concentreren, helder te denken en besluiten te nemen.
- je vriend(in) heeft het gevoel dat hij of zij beter dood zou zijn of denkt aan zelfdoding.
- alle bovenstaande klachten duren 3 weken of langer.
Iemand hoeft geen last te hebben van al deze symptomen om toch aan een depressie te lijden.
In het filmpje van de 'Zwarte hond' van de Wereldgezondheidsorganisatie kan je misschien ook heel wat herkennen van de depressie bij je vriend(in):
Video van de Wereldgezondheidsorganisatie
Wat kan ik doen?
Wil je er graag zijn voor je vriend of vriendin, maar weet je niet goed wat je best wel of niet doet?
Wat je wel kan doen:
- Praat erover.
- Neem je vriend(in) serieus als hij of zij over sombere gevoelens en problemen praat. Luister begripvol en probeer je in te denken hoe het voor hem of haar zou voelen.
- Wees geduldig en verwacht niet te veel. Het kan een hele tijd duren voor iemand zich weer beter voelt.
- Laat weten dat je er bent voor je vriend(in). Stuur af en toe zelf eens een berichtje, ga eens langs of zoek op een andere manier contact. De drempel om de eerste stap te zetten, kan immers erg hoog liggen voor iemand met een depressie. Hou wel je eigen grenzen ook in de gaten...
- Moedig je vriend(in) aan om hulp te zoeken. Bekijk eventueel samen bij welk soort hulp hij/zij zich comfortabel zou voelen.
Meer info hierover vind je bij 'Verwijsmogelijkheden'
Wat je beter niet doet:
- Ga de problemen of gevoelens van je vriend(in) zeker niet minimaliseren. Zeg bijvoorbeeld niet ‘zo erg is dat toch niet’, 'je overdrijft' of ‘iedereen heeft wel eens een slechte dag’.
- Kom niet met kant-en-klare oplossingen aandraven, zoals: ‘je voelt je vast en zeker beter als je mee de stad in gaat’.
- Veroordeel (het gedrag van) je vriend(in) niet. Zeg bijvoorbeeld niet: ‘er zijn zoveel mensen die het erger getroffen hebben dan jij’ of ‘je moet gewoon wat meer je best doen’.
- Beloof niet aan je vriend(in) dat je er met niemand over zal praten. Soms is het immers nodig om iemand in te lichten, bijvoorbeeld als je vriend(in) zichzelf pijn doet of denkt aan zelfdoding.
In het volgende filmpje vind je nog een aantal duidelijke tips rond hoe je kan omgaan met iemand met een depressie:
Zelfzorg
Het kan best 'raar' of zelfs akelig zijn als je vriend of vriendin plots anders tegen je doet, vaak moe is of slecht gezind… Je vraagt je misschien af of het aan jou ligt. Dat is niet zo; het ligt aan de depressie.
Maar het kan ook voor jou zwaar zijn. Daarom is het belangrijk dat jij ook goed voor jezelf zorgt.
Hou voor jezelf in de gaten wat je aan kan, doe niet meer dan wat je zelf ziet zitten. Blijf zeker zelf ook voldoende tijd nemen voor dingen die jij leuk vindt, die je energie geven.
Het kan ook opluchten om over je bezorgdheid te praten met iemand anders, zoals één van je ouders, een andere vriend(in), een leerkracht die je vertrouwt op school…
Ben je jonger dan 16 dan vind je op noknok heel wat tips om je eigen veerkracht te versterken
Heb je het er liever over met iemand die je niet kent, dan kan je altijd chatten of telefoneren met AWEL. Op hun website kan je ook gebruik maken van een forum. Er komt geen vermelding in de geschiedenis van de internetbrowser en het telefoonnummer wordt ook niet vermeld op de telefoonrekening. Je kan dus echt volledig anoniem chatten of bellen.
www.awel.be
Houvast
in de Houvast-app leer je signalen herkennen die aangeven dat iemand het moeilijk heeft, en hoe je die persoon kan steunen. Maar ook het goed voor jezelf zorgen komt aan bod. Zo kan je en zelfzorgplan invullen, een dagboek bijhouden, krijg je tips voor me-time...
Moedig je vriend(in) aan om hulp te zoeken. Bekijk eventueel samen bij welk soort hulp hij/zij zich comfortabel zou voelen. Hier vind je alvast enkele opties:
- Je vriend(in) kan contact opnemen met een JAC (Jongeren Advies Centrum, voor jongeren tussen 12 en 25 jaar). Op hun website vind je informatie en je kan ook anoniem met hen chatten.
- www.jac.be
- Hij/zij kan ook langs gaan bij TEJO. TEJO biedt hulpverlening aan jongeren tussen 10 en 20 jaar, kortdurend, onmiddellijk, anoniem, en gratis.
- TEJO | Therapie voor jongeren, anoniem en gratis
- Je vriend(in) kan ook 24/7, gratis en anoniem terecht bij een hulplijn of chathulpverlening. Bijvoorbeeld bij:
- Awel, op het nr 102 of op awel.be
- Tele-Onthaal, op het nr 106 of op tele-onthaal.be
- de zelfmoordlijn op het nr 1813 of op zelfmoordlijn1813.be
- Soms is er meer hulp nodig en zal je vriend(in)een beroep moeten doen op een psycholoog. Meer info over hoe je er één vindt, wat dat kost, en of dat ook anoniem kan, vind je op WatWat:
https://www.watwat.be/zoeken#query=psycholoog - Psychologen vind je ook in een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg. Meer informatie over wat zij doen en hoe je er terecht kan, vind je op:
Centrum Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) | Geestelijk Gezond Vlaanderen
Je kan ook samen met je vriend(in) verder kijken op deze site bij ‘ik ben... en zoek hulp…’, daar vind je nog meer info over wat depressie is en tips voor dingen die je vriend(in) zelf kan doen.